Dim ond pedwar o bob deg oedolyn sy’n ymwybodol y gall pensiynau fod yn rhan o setliad ysgariad

• Mis Ionawr yn aml yw'r mis prysuraf ar gyfer cychwyn achos ysgariad, felly mae MaPS yn annog pobl i gysylltu â gwasanaeth apwyntiadau penodedig HelpwrArian ar gyfer pensiwn ac ysgariad i'w helpu i ddeall eu hopsiynau. 
• Cafodd Karen, 56, apwyntiad gyda HelpwrArian: "Mae pensiynau yn rhan enfawr o'r setliad ariannol mewn ysgariad ac ni ddylid eu hanwybyddu oherwydd ei fod yn ymddangos yn gymhleth. Byddwn yn annog unrhyw un sydd yn y sefyllfa annymunol o fynd trwy ysgariad i gysylltu â HelpwrArian."

Mae'r Flwyddyn Newydd yn aml yn amser pan rydyn ni'n gwneud addunedau a phenderfyniadau pwysig. Nid yw'n syndod felly bod mis Ionawr wedi ennill enw da am fod yn 'fis ysgariad'.

Mae ymchwil newydd gan MaPS wedi canfod mai dim ond pedwar o bob deg (43%) o oedolion sy'n gwybod bod pensiwn yn rhan o setliad ysgariad, gan gynnwys ychydig llai na hanner y rhai a oedd wedi ysgaru o'r blaen.

Roedd y canfyddiadau wedi'u rhannu'n gyfartal rhwng dynion a menywod - 44% o ddynion o gymharu â 41% o fenywod. Wrth i bobl fynd yn hŷn, roedd pensiwn yn rhywbeth yr oeddent yn fwy tebygol o'i ystyried, gyda nifer uwch o bobl 55–64 oed a phobl 65+ oed yn ymwybodol y dylid ei ystyried (57% a 59%).

Gofynnodd yr arolwg i bobl sy'n briod, mewn partneriaeth sifil neu wedi ysgaru / gwahanu i ddewis yr hyn maen nhw'n meddwl a allai fod yn rhan o setliad ysgariad gan ddefnyddio ystod o opsiynau gan gynnwys cartref teuluol, gofal plant, cynilion, buddsoddiadau a chyfrifon banc ar y cyd. Pensiynau oedd yr ail opsiwn isaf a ddewiswyd, gan gynnwys ymhlith y rhai sydd wedi ysgaru yn flaenorol.

Cafodd Karen, 56, apwyntiad gyda HelpwrArian, a dywedodd: "Byddwn yn annog unrhyw un sy'n wynebu sefyllfa annymunol o fynd trwy ysgariad i gysylltu â HelpwrArian.

"Mae pensiynau yn rhan enfawr o'r setliad ariannol mewn ysgariad ac ni ddylid eu hanwybyddu oherwydd ei fod yn ymddangos yn gymhleth ac yn llethol. Roedd y tîm yn HelpwrArian yn wych am ei esbonio a'i symleiddio i mi a chyfeirio at adnoddau pellach. Ac yn anhygoel roedd y cyfan yn rhad ac am ddim! Hoffwn i fod wedi cysylltu â nhw yn gynharach."

Mae MaPS yn annog pobl a allai fod yn ystyried neu sy'n mynd trwy ysgariad, i siarad ag arbenigwr yn HelpwrArian, am arweiniad diduedd am ddim.

Yn ystod eich apwyntiad pensiynau ac ysgariad, byddwch yn siarad ag un o'n harbenigwyr pensiwn a fydd yn:

• esbonio'r opsiynau pensiwn sydd ar gael yn ystod ysgariad/diddymiad
• eich helpu i ddeall beth i'w ystyried a'r cwestiynau i'w gofyn
• eich arwain ar eich camau nesaf, gan gynnwys ble i ddod o hyd i gymorth ychwanegol a sut i gael mynediad at gyngor ariannol rheoledig os oes angen.

Dywedodd Anna Sharkey o'r Gwasanaeth Arian a Phensiynau:

"Gall ysgariad fod yn gymhleth ac yn llawn straen. Rydym hefyd yn gwybod y gall pensiynau fod yn ddryslyd, ac fel mae'r ymchwil hwn yn ei ddangos, nid nhw yw'r peth cyntaf y mae pobl yn meddwl amdano wrth gael ysgariad.

"Gall fod yn ddefnyddiol iawn siarad â rhywun am eich opsiynau a sut i gael mynediad at gyngor ariannol rheoledig cyn i chi fynd trwy'r broses o ysgariad."

Ewch i wefan HelpwrArianYn agor mewn ffenestr newydd i gael rhagor o wybodaeth am bensiynau ac ysgariad, gan gynnwys sut i drefnu apwyntiad pensiwn ac ysgariad am ddimYn agor mewn ffenestr newydd. 

– DIWEDD  –

Astudiaeth achos ychwanegol i'w defnyddio

Dywedodd Sarah*, 53 oed: "Fy mhensiynau oedd un o'r pethau cyntaf y dywedodd fy nghyfreithiwr wrthyf i edrych arnynt, oherwydd maen nhw'n fach iawn o'i gymharu â rhai fy cyn-ŵr. Doeddwn i ddim yn deall sut mae pensiynau'n cael eu trin mewn ysgariad a beth mae PODE, Pensions On Divorce Expert, yn ei wneud ac mae'r ymgynghorydd wedi siarad â mi trwy hyn.  Roedd yr ymgynghorydd hefyd yn hynod gydymdeimladol ac roeddwn i'n ddiolchgar iddo."

*nid ei henw go iawn

• Cynhaliwyd yr ymchwil hon rhwng 3-8 Rhagfyr 2025 ac fe'i cynhaliwyd gan ddefnyddio cymysgedd o baneli ar-lein. Mae hyn yn golygu bod y cyfweliad yn ymarfer hunan-gwblhau sy'n ei gwneud hi'n haws i bobl ateb yn onest am eu sefyllfa bersonol. 
• Cynhaliwyd yr arolwg ar draws 2,231 o bobl sy'n briod, mewn partneriaeth sifil neu wedi ysgaru. Roedd hyn yn gynrychioliadol o'r DU o ran rhyw a rhanbarth/cenedl.